Laatste update 02/09/2026 door Johan
El Gordo is de bijnaam van de hoofdprijs van de Spaanse kerstloterij, en deze bijzondere traditie kleurt al meer dan twee eeuwen de decembermaand in Spanje. Terwijl in andere landen de feestdagen vooral draaien om cadeaus en diners, vormt de Sorteo Extraordinario de Navidad op 22 december voor veel Spanjaarden het echte begin van Kerstmis. Daardoor is de loterij niet alleen een spel, maar ook een sociaal ritueel dat families, collega’s en hele dorpen met elkaar verbindt.
Ontstaan en geschiedenis van El Gordo
De Spaanse kerstloterij werd voor het eerst georganiseerd in 1812, in de tijd van de Napoleontische oorlogen, om geld in te zamelen voor de staat en tegelijk de bevolking een kans op een prijs te geven. Sindsdien is de loterij, die nu officieel Sorteo Extraordinario de Navidad heet, elk jaar op 22 december gehouden. Hoewel de vorm in de loop der jaren is gemoderniseerd, blijft het traditionele systeem met twee grote bollen voor nummers en prijzen behouden, wat de herkenbare sfeer van de trekking versterkt.
In de loop van 214 jaar geschiedenis is El Gordo uitgegroeid tot een nationaal symbool. De organisatie ligt tegenwoordig bij Loterías y Apuestas del Estado, een staatsbedrijf dat onder toezicht van de overheid werkt. Daardoor blijft het vertrouwen in de trekking groot, terwijl de regels en controles voortdurend worden aangepast aan moderne eisen op het gebied van transparantie en veiligheid. Toch blijft de kern hetzelfde: een groot aantal prijzen, een hoge uitkeringsratio en een hoofdprijs die tot de verbeelding spreekt.
Hoe werkt de Spaanse kerstloterij
De kerstloterij wordt nog steeds volgens het traditionele systeem gespeeld, waarbij één grote trommel de nummers bevat en een tweede trommel de prijzen. Tijdens de trekking halen kinderen van de beroemde school San Ildefonso gelijktijdig een nummer en een prijs uit de bollen en zingen deze luid en duidelijk voor de camera’s. Daardoor ontstaat een bijna ceremonieel ritme, dat urenlang op televisie en online wordt uitgezonden en door miljoenen mensen wordt gevolgd.
Elk lotnummer bestaat uit vijf cijfers en wordt in meerdere series uitgegeven. Een volledig lot heet een billete, maar de meeste mensen kopen een décimo, een tiende deel van een billete. Daardoor kunnen meer mensen meespelen, terwijl de hoofdprijs El Gordo toch indrukwekkend blijft. Bovendien kopen families, bedrijven en verenigingen vaak samen dezelfde nummers, zodat een winnende combinatie automatisch een hele groep mensen blij maakt. Zo wordt El Gordo een gedeelde ervaring in plaats van een individuele gok.
El Gordo en de hoofdprijzen van 2026
Voor de trekking van 2026 heeft Loterías y Apuestas del Estado het aantal series verder verhoogd, waardoor er meer décimos beschikbaar zijn en er in totaal 2.870 miljoen euro aan prijzen wordt uitgekeerd. Zoals gebruikelijk gaat ongeveer 70 procent van de totale uitgifte terug naar de spelers in de vorm van prijzen, terwijl de rest wordt gebruikt voor organisatiekosten en de staatskas. Daardoor blijft de kerstloterij een van de loterijen met de hoogste uitkeringsratio in Europa.
De hoofdprijs El Gordo bedraagt 4 miljoen euro per serie, wat neerkomt op 400.000 euro per winnend décimo. Daarnaast zijn er een tweede prijs van 1.250.000 euro per serie en een derde prijs van 500.000 euro per serie, plus tal van kleinere prijzen en terugbetalingen. Hoewel de kans op de hoofdprijs statistisch klein blijft, zorgt de brede verdeling van prijzen ervoor dat in heel Spanje elk jaar duizenden mensen een bedrag winnen. Daardoor blijft de aantrekkingskracht van El Gordo groot, zelfs voor wie vooral meespeelt om de traditie.
El Gordo als sociale en culturele traditie
In de weken voor 22 december zie je in heel Spanje lange rijen voor bekende loterijwinkels, waar mensen geduldig wachten om hun favoriete nummer te bemachtigen. Vaak gaat het om nummers die al jaren binnen een familie of vriendengroep worden gedeeld, waardoor de aankoop zelf een ritueel wordt. Bovendien worden décimos massaal cadeau gedaan, bijvoorbeeld aan personeel, klanten of buren, zodat El Gordo een manier wordt om waardering te tonen en relaties te versterken.
Tijdens de trekking zelf komen families samen voor de televisie, terwijl op kantoren en in cafés de nummers worden gevolgd en vergeleken. Zodra duidelijk wordt dat El Gordo ergens is gevallen, verschijnen camera’s en journalisten bij het winnende verkooppunt, waar spontaan feest wordt gevierd met champagne, confetti en veel omhelzingen. Daardoor krijgt de loterij een sterk emotionele lading, die verder gaat dan het geldbedrag alleen en die de kerstperiode een extra dimensie geeft.
Praktische informatie voor toeristen
Toeristen die rond de kerstperiode in Spanje verblijven, kunnen relatief eenvoudig meedoen aan El Gordo. In vrijwel elke stad zijn officiële verkooppunten van Loterías y Apuestas del Estado te vinden, herkenbaar aan het logo en de duidelijke aanduiding van de staatsloterij. Daarnaast zijn er online kanalen die onder toezicht van de overheid werken, al is het voor de sfeer vaak leuker om een fysiek verkooppunt binnen te stappen en de rijen en gesprekken zelf te ervaren.
Wie de trekking van El Gordo live wil volgen, kan op 22 december terecht bij de nationale televisie, onder meer via RTVE, waar de uitzending urenlang wordt uitgezonden. Bovendien is de trekking online te bekijken, zodat je ook vanuit een hotel of vakantiehuis niets hoeft te missen. Terwijl je luistert naar de zingende kinderen en de vallende prijzen, kun je je eigen décimos bij de hand houden en direct controleren of jouw nummer in de prijzen is gevallen.
El Gordo beleven in Madrid
Hoewel El Gordo in heel Spanje wordt gespeeld, is Madrid het centrum van de kerstloterij. De trekking vindt plaats in een theater in de hoofdstad, en veel bekende loterijwinkels bevinden zich in het centrum. Daardoor is Madrid in december een aantrekkelijke bestemming voor wie de sfeer van de kerstloterij van dichtbij wil meemaken. Bovendien kun je de loterij combineren met een bezoek aan musea, kerstmarkten en verlichte pleinen, waardoor je stedentrip een extra feestelijk tintje krijgt.
Toeristen die in Madrid een décimo kopen, merken al snel dat de verkopers graag uitleg geven over de geschiedenis en de betekenis van El Gordo. Daardoor wordt een eenvoudig lotbriefje een tastbare herinnering aan een typisch Spaanse traditie. Zelfs als je niet wint, blijft het verhaal achter het nummer en de ervaring van de trekking een bijzondere anekdote om thuis te vertellen. Zo wordt El Gordo een onderdeel van je reis, naast tapas, kunst en architectuur.
Tips voor verantwoord meespelen met El Gordo
Hoewel de kerstloterij een feestelijke traditie is, blijft het belangrijk om verantwoord mee te spelen. Daarom is het verstandig vooraf een duidelijk budget te bepalen en je daaraan te houden, zodat de spanning van de trekking niet omslaat in financiële zorgen. Bovendien is het goed om te onthouden dat de kans op de hoofdprijs El Gordo klein is en dat meedoen vooral leuk is als je het ziet als onderdeel van de kerstbeleving, niet als gegarandeerde investering.
Veel Spanjaarden kiezen ervoor om één of enkele décimos te kopen en deze te delen met familie of vrienden. Daardoor wordt het risico gespreid en blijft het bedrag per persoon overzichtelijk, terwijl de gezamenlijke spanning en vreugde behouden blijven. Daarnaast kun je ervoor kiezen om een deel van eventuele winst te reserveren voor toekomstige reizen of culturele ervaringen, zodat de loterij niet alleen een financiële meevaller is, maar ook een aanleiding om nieuwe herinneringen te creëren.
Uit mijn eigen ervaring kan ik vertellen dat het volgen van de trekking van El Gordo, zelfs zonder winnend lot, voelt als het bijwonen van een nationale viering, waarbij je bijna automatisch wordt meegesleept door de verhalen, de emoties en de gedeelde hoop die in elke gezongen nummercombinatie doorklinken.
Veelgestelde vragen over El Gordo
Wanneer wordt El Gordo getrokken?
De trekking van El Gordo vindt elk jaar plaats op 22 december, als onderdeel van de Sorteo Extraordinario de Navidad. Daardoor valt de loterij net voor Kerstmis en vormt zij voor veel Spanjaarden het officiële startpunt van de feestdagen.
Hoeveel kost een décimo van El Gordo?
Een décimo, een tiende deel van een volledig lot, kost 20 euro. Daardoor is meespelen met El Gordo voor veel mensen betaalbaar, terwijl de hoofdprijs per winnend décimo toch 400.000 euro bedraagt.
Waar kan ik officiële loten voor El Gordo kopen?
Officiële loten zijn verkrijgbaar bij verkooppunten van Loterías y Apuestas del Estado in heel Spanje. Daarnaast zijn er door de overheid erkende online kanalen, maar voor de sfeer kiezen veel mensen liever voor een fysiek verkooppunt.
Kan ik als toerist meedoen aan El Gordo?
Ja, toeristen kunnen zonder problemen meedoen aan El Gordo, zolang zij hun loten kopen bij officiële verkooppunten. Het is wel verstandig om het lot goed te bewaren en eventuele winst tijdig te innen volgens de geldende regels.
Bronnen en officiële informatie
Dit artikel over El Gordo en de Spaanse kerstloterij is gebaseerd op informatie van officiële, niet-commerciële bronnen, waaronder:
- Loterías y Apuestas del Estado – officiële informatie over de Sorteo Extraordinario de Navidad en de prijzen: https://www.loteriasyapuestas.es/es/loteria-nacional/navidad
- RTVE – verslaggeving en uitzendingen rond de Lotería de Navidad: https://www.rtve.es/noticias/loteria-navidad/