Sanatorio de Abona is zo’n plek waar je niet per ongeluk terechtkomt. Het ligt verscholen in het droge zuiden van Tenerife, net buiten het gehucht Abades, waar de wind altijd lijkt te waaien en de zee ongeduldig tegen de rotsen slaat. Wie er voor het eerst naartoe rijdt, ziet het complex al van ver liggen: een verzameling bleke gebouwen, een kerk met een markant kruis en een leegte die bijna voelbaar is. Het voelt alsof de tijd hier even is blijven hangen.
Sanatorio de Abona en de onverwachte rust van het zuiden
Het zuiden van Tenerife staat bekend om zijn zonzekerheid, maar rond Sanatorio de Abona hangt een andere sfeer dan in de drukke badplaatsen. Hier geen boulevards of strandstoelen, maar een ruig landschap van vulkanisch gesteente, lage struiken en zand dat door de wind wordt meegenomen. Het sanatorium ligt op een lichte verhoging, waardoor je een breed uitzicht hebt over de kustlijn. Soms zie je surfers in de verte, soms alleen een vissersbootje dat langzaam voorbij schuift.
Wat meteen opvalt wanneer je dichterbij komt, is de stilte. Zelfs de wind lijkt hier anders te klinken, alsof hij door de lege gangen van het complex waait. Het maakt Sanatorio de Abona tot een van de meest fotogenieke, maar ook meest intrigerende plekken van Tenerife.
De geschiedenis van Sanatorio de Abona
Sanatorio de Abona werd in de jaren veertig van de vorige eeuw gebouwd, tijdens een periode waarin Spanje te maken had met uitbraken van lepra. De Canarische Eilanden waren geen uitzondering. De Spaanse overheid besloot een geïsoleerd complex te bouwen waar patiënten verzorgd konden worden, ver weg van de grote bevolkingscentra. De locatie bij Abona werd gekozen vanwege de droge lucht, de constante wind en de relatieve afgelegenheid.
Het complex was ambitieus opgezet: een kerk, woongebouwen, een crematorium, een ziekenhuisgedeelte en verschillende dienstgebouwen. Maar het werd nooit volledig in gebruik genomen. Tegen de tijd dat de bouw vorderde, waren nieuwe medische inzichten en behandelingen beschikbaar, waardoor een geïsoleerd lepra‑sanatorium niet langer noodzakelijk was. Het project werd stilgelegd en uiteindelijk volledig verlaten.
Sindsdien staat Sanatorio de Abona er stilletjes bij, langzaam veroverd door zand, zon en graffiti. Toch is het verrassend hoe stevig de gebouwen nog staan. De dikke muren en eenvoudige architectuur hebben de tand des tijds goed doorstaan.
Rondlopen door Sanatorio de Abona
Wanneer je door de open ruimtes loopt, merk je dat elk gebouw een eigen sfeer heeft. De kerk, met zijn hoge kruis, voelt bijna plechtig, zelfs zonder ramen of deuren. De lange gangen van het ziekenhuisgedeelte zijn koel en donker, en je hoort je eigen voetstappen weerkaatsen. In sommige kamers zie je nog betegelde muren of resten van oude leidingen. Het is niet moeilijk om je voor te stellen hoe het hier ooit bedoeld was: een plek van zorg, rust en afzondering.
Toch is het geen spookachtige plek. Eerder een stille getuige van een plan dat nooit werkelijkheid werd. De zon valt door de open ramen, hagedissen schieten weg tussen de stenen en af en toe hoor je iemand in de verte lachen — meestal andere bezoekers die net zo nieuwsgierig zijn als jij.
Sanatorio de Abona en de lokale gemeenschap
Voor de bewoners van Abades is Sanatorio de Abona een bekend oriëntatiepunt. Sommigen komen er om te wandelen, anderen om foto’s te maken of gewoon even uit te waaien. Het complex is vrij toegankelijk, al is het officieel geen toeristische attractie. De gemeente heeft in het verleden plannen gehad om het terrein te ontwikkelen, maar tot nu toe is het vooral een plek die zijn eigen gang gaat.
Interessant is dat het gebied rond het sanatorium tegenwoordig ook wordt gebruikt voor oefeningen van hulpdiensten. De open ruimtes en stevige gebouwen lenen zich daar goed voor. Als je geluk hebt, zie je een oefening van brandweer of reddingsteams — een onverwacht levendig contrast met de verlaten gebouwen.
Van wie is Sanatorio de Abona?
In de recente geschiedenis van Sanatorio de Abona speelt eigenaarschap een opvallende rol. Nadat het complex jarenlang ongebruikt bleef, werd het in 2002 verkocht aan een Italiaanse investeringsgroep die grootse plannen had: een resort, een golfbaan, misschien zelfs een volledig nieuw toeristisch gebied. Maar de timing werkte tegen hen. Nieuwe regionale wetgeving rond kustontwikkeling en toeristische bouwprojecten gooide roet in het eten, waardoor geen van de plannen kon worden uitgevoerd. Sindsdien ligt het terrein juridisch in handen van deze investeerders, maar feitelijk gebeurt er niets. Het voelt bijna alsof het complex in een soort administratieve slaapstand staat, wachtend op een toekomst die maar niet komt.
Praktische tips voor een bezoek
Sanatorio de Abona ligt op een paar minuten rijden van Abades, bereikbaar via de TF‑1. Je parkeert eenvoudig langs de onverharde weg die naar het complex leidt. Het terrein is vrij toegankelijk, maar er zijn geen voorzieningen zoals toiletten, schaduwplekken of horeca. Neem dus water mee, zeker op warme dagen.
Draag stevige schoenen; het terrein is ongelijk en er liggen losse stenen. Hoewel de gebouwen relatief stabiel zijn, blijft het een verlaten complex. Let dus goed op waar je loopt en ga niet op instabiele muren of daken staan.
Voor fotografen is het een paradijs. De combinatie van ruïnes, licht en zee levert bijna altijd bijzondere beelden op. Vooral vroeg in de ochtend of laat in de middag is de sfeer uniek.
Sanatorio de Abona en de omgeving
De omgeving rond het sanatorium is minstens zo interessant. Je kunt vanaf het complex richting de kust wandelen, waar je kleine baaien en rotsplateaus vindt. Het water is hier helder, maar de zee kan onstuimig zijn. Zwemmen wordt niet aangeraden, maar het uitzicht is prachtig.
Wie verder wandelt richting Abades komt langs een klein strandje en een paar eenvoudige cafés waar je iets kunt drinken. Het contrast tussen het levendige dorpje en het stille sanatorium is opvallend en maakt de wandeling extra bijzonder.
Een persoonlijke indruk van Sanatorio de Abona
Wat mij vooral bijblijft, is de combinatie van stilte en ruimte. Je loopt door een plek die ooit bedoeld was voor zorg en afzondering, maar nu vooral rust uitstraalt. Soms vraag je je af hoe het geweest zou zijn als het complex wel in gebruik was genomen. Misschien was het dan een volledig dorp geworden, met bewoners, personeel en een eigen ritme. Nu is het een openluchtmuseum zonder bordjes, waar je zelf mag ontdekken.
En dan is er nog dat moment waarop je even stilstaat, de wind voelt en de zee hoort. Dan begrijp je waarom deze plek zo’n aantrekkingskracht heeft.
Tip van een local
Ga eens op een doordeweekse ochtend. Dan is het vaak zo stil dat je alleen het ritselen van hagedissen hoort. Neem een klein notitieboekje mee; het is zo’n plek waar je onverwacht gedachten krijgt die je niet wilt vergeten.
Waarom Sanatorio de Abona blijft fascineren
Sanatorio de Abona is geen standaard bezienswaardigheid. Het is een plek die je zelf moet ervaren, zonder verwachtingen. De combinatie van geschiedenis, landschap en stilte maakt het tot een van de meest bijzondere locaties op Tenerife. Of je nu houdt van fotografie, wandelen, geschiedenis of gewoon nieuwsgierig bent naar plekken buiten de gebaande paden: dit verlaten complex vertelt een verhaal dat je niet snel vergeet.
Bronnen
Officiële bronnen waarop dit artikel is gebaseerd: